{"id":3691,"date":"2026-07-10T14:17:06","date_gmt":"2026-07-10T12:17:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/al-amyloidose\/"},"modified":"2026-11-03T08:41:37","modified_gmt":"2026-11-03T07:41:37","slug":"al-amyloidose","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/","title":{"rendered":"AL-amylo\u00efdose"},"content":{"rendered":"\n<nav class=\"wp-block-group aa-breadcrumb aa-events-hero__crumb is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" aria-label=\"Breadcrumb\">\n\t\n\t<div class=\"aa-inner\"><a href=\"\/\">Home<\/a><span class=\"aa-breadcrumb__sep\">\u203a<\/span><span class=\"aa-breadcrumb__label\">Amylo\u00efdose<\/span><span class=\"aa-breadcrumb__sep\">\u203a<\/span><a href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/\">Soorten amylo\u00efdose<\/a><span class=\"aa-breadcrumb__sep\">\u203a<\/span><span class=\"aa-breadcrumb__current\">AL-amylo\u00efdose<\/span><\/div>\n\t\n<\/nav>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-events-hero aa-events-hero--art aa-events-hero--al is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t<p class=\"aa-events-hero__kicker wp-block-paragraph\">Soorten amylo\u00efdose<\/p>\n\t\t<h1 class=\"wp-block-heading\">AL-amylo\u00efdose<\/h1>\n\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">AL-amylo\u00efdose is een van de belangrijkste vormen van systemische amylo\u00efdose. Het is een verworven ziekte, veroorzaakt door abnormale plasmacellen in het beenmerg die verkeerd gevouwen lichte ketens van immunoglobulinen aanmaken. Deze lichte ketens kunnen amylo\u00efdafzettingen vormen in verschillende organen. Omdat de orgaanschade snel kan toenemen, zijn een vroege diagnose en gespecialiseerde zorg essentieel.<\/p>\n\t<\/div>\n\t\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-events-hero__art is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/themes\/amyloidosis-alliance\/assets\/images\/disease\/al.svg\" alt=\"Schema: een kloon van plasmacellen geeft lichte ketens af die verkeerd vouwen, zich op &#xE9;&#xE9;n lijn leggen en zich opstapelen tot een amylo&#xEF;dfibril\"\/><\/figure>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<nav class=\"wp-block-group aa-anchorband is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" aria-label=\"Section navigation\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-columns aa-anchor-cols is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-b2e659ba wp-block-columns-is-layout-flex\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">01<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#what\">Wat is AL?<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">02<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#causes\">Hoe de ziekte ontstaat<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">03<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#symptoms\">Symptomen<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">04<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#diagnosis\">Diagnose<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">05<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#treatment\">Behandeling<\/a><\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-column aa-anchor-item is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><p class=\"num wp-block-paragraph\">06<\/p><p class=\"lbl wp-block-paragraph\"><a href=\"#follow-up\">Follow-up<\/a><\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/nav>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--white aa-what is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"what\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">01<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Wat is AL-amylo\u00efdose?<\/h2>\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-key-idea is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<p class=\"aa-key-idea__label wp-block-paragraph\">Om te onthouden<\/p>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">AL-amylo\u00efdose wordt niet binnen families doorgegeven en is geen ziekte van de organen die ze beschadigt. Ze begint bij een kleine groep cellen in het beenmerg.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-what-cols is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-what-col is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<h4 class=\"wp-block-heading\">Een verworven ziekte<\/h4>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De naam zegt het al: <strong>A<\/strong>mylo\u00efd, gevormd uit <strong>L<\/strong>ichte ketens van immunoglobulinen. Abnormale fragmenten van monoklonale antilichamen hopen zich in het lichaam op als onoplosbare fibrillen, en naarmate ze zich ophopen, verhinderen ze steeds meer dat organen normaal werken.<\/p>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Anders dan de erfelijke vormen van amylo\u00efdose is AL niet erfelijk en kan ze niet worden doorgegeven aan uw kinderen. Deze afzettingen kunnen elk orgaan in het lichaam aantasten, behalve de hersenen.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-what-col is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<h4 class=\"wp-block-heading\">Systemisch of gelokaliseerd<\/h4>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij de <strong>systemische<\/strong> vorm, veruit de meest voorkomende en het onderwerp van deze pagina, circuleren de lichte ketens in het bloed en zetten ze zich tegelijk in meerdere organen af.<\/p>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij <strong>gelokaliseerde<\/strong> vormen bevinden de cellen die de lichte ketens aanmaken zich op \u00e9\u00e9n plek en blijven de afzettingen beperkt tot \u00e9\u00e9n locatie: het bindvlies, het strottenhoofd, de luchtwegen, de blaas of het spijsverteringskanaal. De vooruitzichten zijn over het algemeen veel beter. <a href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/gelokaliseerde-amyloidose\/\">Meer over gelokaliseerde amylo\u00efdose<\/a>.<\/p>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De onderstaande onderdelen gaan over systemische AL-amylo\u00efdose.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--cream aa-forms is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"causes\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-centered-head is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">02<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Hoe AL-amylo\u00efdose ontstaat<\/h2>\n\t\t\t<div class=\"aa-divider-dot\"><\/div>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Van een normale cel in het beenmerg tot afzettingen in de organen: de vier stappen die van een gewoon biologisch proces een ziekte maken.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-proc-grid is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-proc-step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-proc-step__icon\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><circle cx=\"12\" cy=\"12\" r=\"9\"><\/circle><circle cx=\"12\" cy=\"12\" r=\"3\"><\/circle><\/svg><\/span><p class=\"aa-proc-step__num wp-block-paragraph\">Stap 01<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Plasmacellen<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Plasmacellen en B-lymfocyten in het beenmerg maken antilichamen aan. Elk antilichaam bestaat uit twee zware ketens en twee lichte ketens.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-proc-step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-proc-step__icon\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><rect x=\"9\" y=\"9\" width=\"12\" height=\"12\" rx=\"2\"><\/rect><path d=\"M5 15H4a2 2 0 0 1-2-2V4a2 2 0 0 1 2-2h9a2 2 0 0 1 2 2v1\"><\/path><\/svg><\/span><p class=\"aa-proc-step__num wp-block-paragraph\">Stap 02<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Er ontstaat een kloon<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Soms wordt \u00e9\u00e9n enkele cel als het ware onsterfelijk. Ze vermenigvuldigt zich tot een kloon die steeds opnieuw \u00e9\u00e9n en hetzelfde monoklonale antilichaam aanmaakt.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-proc-step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-proc-step__icon\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><polyline points=\"16 3 21 3 21 8\"><\/polyline><line x1=\"4\" y1=\"20\" x2=\"21\" y2=\"3\"><\/line><polyline points=\"21 16 21 21 16 21\"><\/polyline><line x1=\"15\" y1=\"15\" x2=\"21\" y2=\"21\"><\/line><line x1=\"4\" y1=\"4\" x2=\"9\" y2=\"9\"><\/line><\/svg><\/span><p class=\"aa-proc-step__num wp-block-paragraph\">Stap 03<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Lichte ketens vouwen verkeerd<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">In ongeveer 1% van de gevallen zijn deze vrije lichte ketens instabiel. Ze stapelen zich op tot amylo\u00efdfibrillen die het lichaam niet kan afbreken.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-proc-step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-proc-step__icon\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M10.29 3.86L1.82 18a2 2 0 0 0 1.71 3h16.94a2 2 0 0 0 1.71-3L13.71 3.86a2 2 0 0 0-3.42 0z\"><\/path><line x1=\"12\" y1=\"9\" x2=\"12\" y2=\"13\"><\/line><line x1=\"12\" y1=\"17\" x2=\"12.01\" y2=\"17\"><\/line><\/svg><\/span><p class=\"aa-proc-step__num wp-block-paragraph\">Stap 04<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Afzettingen in de organen<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">De fibrillen zetten zich af in de weefsels, maken ze stijf en verstoren hun werking. Welke organen getroffen worden, en hoe ernstig, bepaalt het hele klinische beeld.<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-facts is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-fact aa-tp-fact--text is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-fact__lbl wp-block-paragraph\">Geschatte incidentie: ongeveer <strong>8 tot 12<\/strong> nieuwe gevallen per miljoen mensen per jaar. Betrouwbare wereldwijde cijfers zijn beperkt, en onderdiagnose is waarschijnlijk.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-fact aa-tp-fact--text is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-fact__lbl wp-block-paragraph\">Wordt meestal vastgesteld bij ouderen, vaak tussen <strong>60<\/strong> en <strong>70<\/strong> jaar.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-fact is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-fact__num wp-block-paragraph\">~1%<\/p><p class=\"aa-tp-fact__lbl wp-block-paragraph\">van de monoklonale lichte ketens vormt amylo\u00efdfibrillen<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-acc is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<h3 class=\"wp-block-heading\">Verwante aandoeningen waarvan u misschien hebt gehoord<\/h3>\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>MGUS, monoklonale gammopathie van onbepaalde betekenis<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Er is een monoklonaal immunoglobuline aanwezig, maar het gaat om minder dan 10% van de cellen in het beenmerg. MGUS komt vaker voor naarmate men ouder wordt: het wordt gevonden bij ongeveer 5% van de mensen van 60 jaar en bij tot 10% van de mensen boven de 80. De meeste mensen met MGUS krijgen nooit amylo\u00efdose.<\/p>\n\t\t\t<ul class=\"wp-block-list aa-acc__tags\"><li>&lt; 10% van de cellen<\/li><li>5% op 60-jarige leeftijd<\/li><li>10% boven de 80<\/li><\/ul>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Myeloom<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij myeloom gaat het om meer dan 10% van de beenmergcellen. Wanneer naast AL-amylo\u00efdose een myeloom wordt gevonden, is dat meestal indolent, dat wil zeggen traag verlopend. De twee aandoeningen komen voort uit dezelfde celfamilie; daarom wordt AL behandeld met schema\u2019s die oorspronkelijk voor myeloom zijn ontwikkeld.<\/p>\n\t\t\t<ul class=\"wp-block-list aa-acc__tags\"><li>&gt; 10% van de cellen<\/li><li>Meestal indolent<\/li><li>Gedeelde behandelingen<\/li><\/ul>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--white aa-tp-symptoms is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"symptoms\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-centered-head is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">03<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Symptomen<\/h2>\n\t\t\t<div class=\"aa-divider-dot\"><\/div>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De symptomen hangen volledig af van de organen die de fibrillen hebben bereikt. Omdat elk symptoom op zich vaak voorkomt, wordt AL-amylo\u00efdose gemakkelijk aangezien voor iets alledaagsers, en daarom wordt de diagnose zo vaak laat gesteld.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organs aa-tp-organs--major is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organ is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-organ__freq wp-block-paragraph\">&gt; 2 op 3<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Nieren<\/h3><p class=\"aa-tp-organ__tag wp-block-paragraph\">Het vaakst aangetast<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\">Amylo\u00efd beschadigt het glomerulaire filter, waardoor albumine in de urine terechtkomt. Dat veroorzaakt zwelling van de benen of uitgebreider oedeem, en een achteruitgang van de nierfunctie die uiteindelijk dialyse nodig kan maken.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organ is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-organ__freq wp-block-paragraph\">~60%<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Hart<\/h3><p class=\"aa-tp-organ__tag wp-block-paragraph\">De ernstigste aantasting<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\">De hartspier wordt dikker en verliest het vermogen om te ontspannen en zich te vullen: een restrictieve cardiomyopathie. Dat leidt tot vermoeidheid en kortademigheid, eerst bij inspanning en later ook in rust. Hartritmestoornissen kunnen een pacemaker nodig maken.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organ is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-organ__freq wp-block-paragraph\">~20%<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Zenuwen<\/h3><p class=\"aa-tp-organ__tag wp-block-paragraph\">Perifeer en autonoom<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\">Abnormale gevoelens beginnen in de voeten en trekken op naar de benen, dijen en handen. Wanneer de autonome zenuwen zijn aangetast, veroorzaken ze spijsverteringsklachten en een bloeddrukdaling bij het opstaan, met flauwvallen en valpartijen.<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organs aa-tp-organs--minor is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organ is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><h3 class=\"wp-block-heading\">Spijsverteringskanaal<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Diarree en verstopping, vaak afwisselend, en soms bloedingen. Afzettingen in de tong maken die groter en kunnen de smaak veranderen.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-organ is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><h3 class=\"wp-block-heading\">Huid<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Amylo\u00efd verzwakt de kleine bloedvaten van de huid, waardoor die gemakkelijk bloedt en blauwe plekken krijgt. Blauwe plekken rond de ogen zijn een bijzonder veelzeggend teken.<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-flags is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-flags__photo is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg\" alt=\"Anatomisch model van een menselijk hart\" class=\"wp-image-698\" srcset=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-1365x2048.jpg 1365w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-flags__body is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"wp-block-heading\">Wanneer naar de arts gaan<\/h3>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Geen van de onderstaande signalen wijst op zichzelf op AL-amylo\u00efdose. Als er meerdere tegelijk optreden, vooral als ze nieuw en onverklaard zijn, is het de moeite waard ze met een arts te bespreken.<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<ul class=\"wp-block-list aa-tp-flags__list\">\n\t\t\t\t\t<li>Zwelling van de enkels en benen<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Vermoeidheid die met rust niet overgaat<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Kortademigheid bij lichte inspanning<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Gevoelloosheid, tintelingen of pijn in handen en voeten<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Diarree afgewisseld met verstopping<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Onverklaard gewichtsverlies<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Een vergrote tong<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Blauwe plekken, vooral rond de ogen<\/li>\n\t\t\t\t\t<li>Een onregelmatige hartslag<\/li>\n\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-alert is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">AL-amylo\u00efdose kan snel levensbedreigend worden. Een vroege opsporing is cruciaal.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--cream aa-tp-dx is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"diagnosis\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__body is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">04<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Hoe AL-amylo\u00efdose wordt vastgesteld<\/h2>\n\t\t\t<p class=\"aa-tp-dx__intro wp-block-paragraph\">Om tot een diagnose te komen, moeten drie aparte vragen worden beantwoord: is er amylo\u00efd, om welk soort amylo\u00efd gaat het, en hoeveel schade heeft het al aangericht? Sommige van deze onderzoeken klinken misschien ingrijpend. De meeste zijn snel gedaan, en uw team licht ze \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n aan u toe.<\/p>\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__steps is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-dx__step-num wp-block-paragraph\">01<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Het amylo\u00efd bevestigen<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">De diagnose vereist altijd een weefselbiopsie. Na kleuring met Congorood worden amylo\u00efdafzettingen zichtbaar onder gepolariseerd licht.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-dx__step-num wp-block-paragraph\">02<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Het amylo\u00efd typeren<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Vervolgens worden de afzettingen getypeerd om AL te onderscheiden van de andere vormen, vooral de erfelijke. Deze stap is cruciaal: de behandelingen hebben niets met elkaar gemeen.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-dx__step-num wp-block-paragraph\">03<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">De beenmergaandoening in kaart brengen<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Een beenmergmonster toont welke cellen het abnormale antilichaam aanmaken, terwijl bloed- en urineonderzoek de vrije lichte ketens zelf meten.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__step is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"aa-tp-dx__step-num wp-block-paragraph\">04<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">De aantasting van de organen beoordelen<\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hart:<\/strong> echocardiografie, cardiale MRI indien ge\u00efndiceerd, biomarkers (BNP, NT-proBNP, troponine), ECG en 24-uurs holtermonitoring als de klinische situatie dat vereist.<br\/><strong>Nieren en lever:<\/strong> creatinine, albumine, prote\u00efnurie en leverfunctietests.<br\/><strong>Beeldvorming:<\/strong> echografie of CT-scan van de buik.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-dx__photo is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/laboratory-microscope-1024x683.jpg\" alt=\"Laboratoriummicroscoop\" class=\"wp-image-708\" srcset=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/laboratory-microscope-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/laboratory-microscope-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/laboratory-microscope-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/laboratory-microscope-1536x1024.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--white aa-treating is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"treatment\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-centered-head is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">05<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Behandeling<\/h2>\n\t\t\t<div class=\"aa-divider-dot\"><\/div>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De behandeling verwijdert de afzettingen niet. Ze sluit de toevoer af door de cellen te vernietigen die de toxische lichte ketens aanmaken, zodat het lichaam kan beginnen op te ruimen wat zich heeft opgehoopt.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-treat-lead is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-treat-lead__photo is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/orange-and-white-capsules-spilling-from-a-container-1024x684.jpg\" alt=\"Oranje en witte capsules die uit een potje vallen\" class=\"wp-image-709\" srcset=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/orange-and-white-capsules-spilling-from-a-container-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/orange-and-white-capsules-spilling-from-a-container-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/orange-and-white-capsules-spilling-from-a-container-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/orange-and-white-capsules-spilling-from-a-container-1536x1025.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-treat-lead__body is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De behandeling richt zich op de abnormale kloon van plasmacellen of B-cellen die de amylo\u00efdvormende lichte ketens aanmaakt. Wanneer de onderliggende aandoening een B-celkloon is, is de behandeling op die kloon gericht en verschilt ze van de gebruikelijke aanpak gericht op plasmacellen. Het behandelschema en de intensiteit ervan worden afgestemd op de aantasting van de organen, de algemene gezondheid en de verdraagbaarheid van de behandeling. De respons wordt gevolgd met bloedonderzoek, terwijl het herstel of de verergering van de orgaanaantasting in de loop van de tijd afzonderlijk wordt beoordeeld.<\/p>\n\t\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Amylo\u00efdafzettingen kunnen langzaam afnemen zodra de aanmaak van abnormale lichte ketens onder controle is. Daarom kan de verbetering van de organen later optreden dan de hematologische respons. Een uitstekende hematologische respons leidt niet altijd tot een orgaanrespons. Het herstel verschilt naargelang het betrokken orgaan en de omvang van de bestaande schade.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-grid is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><circle cx=\"12\" cy=\"12\" r=\"10\"><\/circle><circle cx=\"12\" cy=\"12\" r=\"6\"><\/circle><circle cx=\"12\" cy=\"12\" r=\"2\"><\/circle><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Eerste lijn: Dara-VCd<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">De combinatie die vandaag het vaakst wordt gebruikt: een monoklonaal antilichaam, toegevoegd aan een proteasoomremmer, een alkylerend middel en een corticostero\u00efd.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M10.5 20.5 3.5 13.5a5 5 0 0 1 7-7l7 7a5 5 0 0 1-7 7Z\"><\/path><path d=\"m8.5 8.5 7 7\"><\/path><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Proteasoomremmers<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Deze middelen drijven de abnormale plasmacellen naar geprogrammeerde celdood. Ze worden al ruim tien jaar gebruikt en verminderen hun aantal aanzienlijk.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z\"><\/path><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Immunomodulatoren<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Deze middelen remmen de vermenigvuldiging van de abnormale cellen in plaats van ze rechtstreeks te doden.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M12 2v20\"><\/path><path d=\"M5 5l14 14\"><\/path><path d=\"M19 5 5 19\"><\/path><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Monoklonale antilichamen<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Ze herkennen de plasmacellen die de schadelijke lichte ketens aanmaken en markeren ze voor vernietiging.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M12 22a7 7 0 0 0 7-7c0-2-1-3.9-3-5.5s-3.5-4-4-6.5c-.5 2.5-2 4.9-4 6.5S5 13 5 15a7 7 0 0 0 7 7z\"><\/path><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Corticostero\u00efden<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Corticostero\u00efden worden niet alleen gegeven. Ze worden altijd gecombineerd met een van de bovenstaande middelen, waarvan ze het effect versterken.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-treating-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><span class=\"aa-icon-tile\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" viewbox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.75\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"><path d=\"M12 3l2.5 6.5L21 12l-6.5 2.5L12 21l-2.5-6.5L3 12l6.5-2.5z\"><\/path><\/svg><\/span><h3 class=\"wp-block-heading\">Nieuwe behandelingen<\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Doelgerichte middelen en bispecifieke antilichamen, een nieuwere klasse, worden alleen of in combinatie gebruikt. Tot de nieuwe benaderingen behoren ook behandelingen die amylo\u00efdafzettingen willen verwijderen of de vorming van amylo\u00efd willen stabiliseren. Er lopen nog studies; vraag uw team welke voor u openstaan.<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-asct is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<h3 class=\"wp-block-heading\">Autologe stamceltransplantatie<\/h3>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij geselecteerde pati\u00ebnten kan in een ervaren gespecialiseerd centrum een hoge dosis chemotherapie gevolgd door een autologe stamceltransplantatie worden overwogen. Of iemand daarvoor in aanmerking komt, hangt af van de aantasting van de organen, de algemene conditie en het risico van de behandeling. Deze aanpak is voor de meeste pati\u00ebnten niet geschikt.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-support is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<h4 class=\"wp-block-heading\">Ondersteunende zorg loopt parallel<\/h4>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Naast de behandeling van de plasmacelaandoening wordt ondersteunende zorg gegeven. Die is gericht op het behandelen van symptomen en complicaties van het hart, de nieren, de zenuwen en andere organen. Welke maatregelen worden genomen, hangt af van de betrokken organen, de ernst van de ziekte en de lokaal beschikbare middelen.<\/p>\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n\t\t\t\t<div class=\"wp-block-button aa-btn aa-btn--teal\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/klinische-studies\/\">Klinische studies \u2192<\/a><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--forest aa-tp-outlook is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" id=\"follow-up\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-outlook__photo is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"699\" src=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/a-nurse-measuring-a-patients-blood-pressure-1024x699.jpg\" alt=\"Een verpleegkundige meet de bloeddruk van een pati&#xEB;nt\" class=\"wp-image-710\" srcset=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/a-nurse-measuring-a-patients-blood-pressure-1024x699.jpg 1024w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/a-nurse-measuring-a-patients-blood-pressure-300x205.jpg 300w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/a-nurse-measuring-a-patients-blood-pressure-768x524.jpg 768w, https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/a-nurse-measuring-a-patients-blood-pressure-1536x1048.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-outlook__body is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">06<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Follow-up en vooruitzichten<\/h2>\n\t\t\t<h4 class=\"wp-block-heading\">Controle<\/h4>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Tijdens en na de behandeling worden met bloedonderzoek de abnormale lichte ketens, de veiligheid van de behandeling en de orgaanfunctie gecontroleerd. Hoe vaak de controles plaatsvinden en of de behandeling opnieuw wordt gestart, hangt af van de individuele situatie en wordt bepaald door het gespecialiseerde team.<\/p>\n\t\t\t<h4 class=\"wp-block-heading\">Vooruitzichten<\/h4>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">De vooruitzichten lopen sterk uiteen en hangen in grote mate af van de mate waarin het hart en andere organen bij de diagnose zijn aangetast, van de diepte en snelheid van de hematologische respons en van de algemene gezondheid. De resultaten zijn aanzienlijk verbeterd dankzij een vroegere diagnose, doeltreffendere behandelingen gericht op de plasmacellen en gespecialiseerde ondersteunende zorg. Een gevorderde aantasting van het hart blijft echter een belangrijke risicofactor.<\/p>\n\t\t\t<p class=\"aa-tp-outlook__closing wp-block-paragraph\">Van alles wat het verloop bepaalt, is de tijd tot de diagnose de factor die we nog kunnen veranderen.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-section aa-section--white aa-tp-faq is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-centered-head is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">FAQ<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Veelgestelde vragen<\/h2>\n\t\t\t<div class=\"aa-divider-dot\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-acc is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Is AL-amylo\u00efdose erfelijk?<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Nee. Anders dan verschillende andere vormen van amylo\u00efdose wordt AL in de loop van het leven verworven en zit ze niet in uw genen. Ze kan niet worden doorgegeven aan uw kinderen, en uw familieleden lopen door uw diagnose geen verhoogd risico.<\/p>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Kan AL-amylo\u00efdose de hersenen aantasten?<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Nee. Amylo\u00efdafzettingen van lichte ketens kunnen elk orgaan in het lichaam bereiken, behalve de hersenen. De zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg zijn echter bij ongeveer \u00e9\u00e9n op de vijf pati\u00ebnten aangetast.<\/p>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Is AL-amylo\u00efdose een vorm van kanker?<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze begint met een klonale aandoening van de plasmacellen in het beenmerg, dezelfde celfamilie als bij myeloom, en wordt door hematologen behandeld volgens protocollen voor myeloom. Maar ze gedraagt zich anders, en wanneer myeloom samen met amylo\u00efdose voorkomt, is het meestal indolent. Uw hematoloog kan het best uitleggen wat dit in uw eigen situatie betekent.<\/p>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Wat zijn vrije lichte ketens?<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Antilichamen bestaan uit twee zware ketens en twee lichte ketens. Wanneer een kloon van plasmacellen lichte ketens in overmaat aanmaakt, circuleren die los in het bloed: ze zijn vrij. Bij AL-amylo\u00efdose zijn deze vrije lichte ketens de grondstof van de afzettingen; daarom vertelt het meten ervan uw team of de behandeling werkt.<\/p>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Wat is het verschil tussen AL- en ATTR-amylo\u00efdose?<\/summary>\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze verschillen in het eiwit dat verkeerd vouwt. Bij AL is dat een lichte keten van een immunoglobuline die in het beenmerg wordt aangemaakt, en de ziekte is verworven. Bij ATTR is het transthyretine, een eiwit dat door de lever wordt aangemaakt; die vorm kan erfelijk zijn (ATTRv) of met de leeftijd ontstaan (ATTRwt). Omdat de broneiwitten verschillen, verschillen ook de behandelingen, en daarom is het typeren van het amylo\u00efd zo\u2019n belangrijke stap.<\/p>\n\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-tp-disclaimer is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze pagina bevat algemene informatie voor pati\u00ebnten, families en zorgverleners. Ze vervangt geen medisch advies. Bespreek uw situatie altijd met uw eigen gespecialiseerde behandelteam.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group aa-next aa-next--split is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\n\t<div class=\"wp-block-group aa-inner is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-next__head is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<p class=\"aa-section-num wp-block-paragraph\">Verder lezen<\/p>\n\t\t\t<h2 class=\"wp-block-heading\">Andere soorten<\/h2>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\n\t\t<div class=\"wp-block-group aa-next__grid is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-next-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/aa-amyloidose\/\">AA-amylo\u00efdose<\/a><\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Veroorzaakt door langdurige ontsteking, en tast bijna uitsluitend de nieren aan.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-next-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/attr-amyloidose\/\">ATTR-amylo\u00efdose<\/a><\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Veroorzaakt door transthyretine: erfelijk bij ATTRv, leeftijdsgebonden bij ATTRwt.<\/p><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wp-block-group aa-next-card is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/andere-soorten\/\">Andere soorten<\/a><\/h3><p class=\"wp-block-paragraph\">Zeldzame erfelijke vormen, en gelokaliseerde amylo\u00efdose die beperkt blijft tot \u00e9\u00e9n plaats.<\/p><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t<\/div>\n\t\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Home\u203aAmylo\u00efdose\u203aSoorten amylo\u00efdose\u203aAL-amylo\u00efdose Soorten amylo\u00efdose AL-amylo\u00efdose AL-amylo\u00efdose is een van de belangrijkste vormen van systemische amylo\u00efdose. Het is een verworven ziekte, veroorzaakt door abnormale plasmacellen in het beenmerg die verkeerd gevouwen lichte ketens van immunoglobulinen aanmaken. Deze lichte ketens kunnen amylo\u00efdafzettingen vormen in verschillende organen. Omdat de orgaanschade snel kan toenemen, zijn een vroege diagnose en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3695,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3691","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Amyloidosis Alliance\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/AmyloidosisAlliance\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-03T07:41:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@amyloidosisa\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/\",\"name\":\"AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg\",\"datePublished\":\"2026-07-10T12:17:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-03T07:41:37+00:00\",\"description\":\"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/soorten-amyloidose\\\/al-amyloidose\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AL-amylo\u00efdose\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Amyloidosis Alliance\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Amyloidosis Alliance\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/logo.png\",\"width\":252,\"height\":252,\"caption\":\"Amyloidosis Alliance\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.amyloidosisalliance.org\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/AmyloidosisAlliance\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/amyloidosisa\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling","description":"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling","og_description":"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.","og_url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/","og_site_name":"Amyloidosis Alliance","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/AmyloidosisAlliance\/","article_modified_time":"2026-11-03T07:41:37+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@amyloidosisa","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"10 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/","url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/","name":"AL-amylo\u00efdose: symptomen, diagnose en behandeling","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg","datePublished":"2026-07-10T12:17:06+00:00","dateModified":"2026-11-03T07:41:37+00:00","description":"AL-amylo\u00efdose wordt veroorzaakt door abnormale plasmacellen die verkeerd gevouwen lichte ketens aanmaken. Lees meer over de signalen, de diagnose en de beschikbare behandelingen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/anatomical-model-of-a-human-heart-683x1024.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/soorten-amyloidose\/al-amyloidose\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AL-amylo\u00efdose"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/","name":"Amyloidosis Alliance","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#organization","name":"Amyloidosis Alliance","url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/logo.png","width":252,"height":252,"caption":"Amyloidosis Alliance"},"image":{"@id":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/AmyloidosisAlliance\/","https:\/\/x.com\/amyloidosisa"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3691"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3714,"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3691\/revisions\/3714"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.amyloidosisalliance.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}